11…Mariusz Budek - wspaniały przyjaciel i badacz nieznanego Świata
maj 12, 2008 autor Grażyna Babut-Prykiel
Mariuszu ,
chcę Ci serdecznie podziękować za to ,że Jesteś ,że mogłam Ciebie poznać ,
że to Ty byłeś pierwszym człowiekiem ,który mnie zachwycił opowieściami historycznymi ,magicznymi o pustyniach , Oazach , o Ziemi ,którą Ty kochałeś od zawsze .Dziękuję ,za przepiękne i fantastyczne wyprawy szlakiem karawan .Nikt inny nie przekazał mi , tak ogromnej wiedzy ,jaką Ty posiadasz i dzielisz się z innymi .
Dziękuję za wieczną troskę i opiekę w moich samotnych pustynnych wyprawach .
Oczywiście wielkie dzięki za cudowną bezinteresowną przyjaźń ,jaką mnie obdarzyłeś Ty i Twoja rodzina ,twoja wspaniała żona Wafaa .
Spotkałam Ciebie na mojej drodze nie bez przyczyny …przekazałeś mi wielkie pokłady wiedzy ,czasami innej niż tej opracowanej w naszych książkach .
Dzięki Tobie ,poznałam i powiększyłam swoje grono przyjaciół i to z najbardziej oddalonego zakątka zachodniej pustyni w Egipcie i nie tylko .
Przez te kilka lat moich poszukiwań korzeni Istnienia ,dotarłam bardzo daleko – poznałam samą siebie ,zaufałam sobie i innym ,pozbyłam się strachu i wielu ograniczeń ,zmieniłam się .
Teraz wiem ,że najcenniejsze co posiadam ,to jest moja „ wspaniała Świadomość”.
Twoje badania i opracowanie tej wiedzy , potwierdziły moje poszukiwania i dokumentacje fotograficzne ,które wykonywałam przez wiele lat .Jak również z pomocą ludzi w Siwie ,mogłam doświadczyć i Urzeczywistnić ten fenomen natury .
….Mariusz Budek jest absolwentem WDiNP Uniwersytetu Warszawskiego. Jego przygoda ze światem arabskim rozpoczęła się pod koniec studiów, kiedy to postanowił pisać pracę magisterską na temat kobiety w Islamie. W poszukiwaniu materiałów i pomocy merytorycznej zawędrował na warszawską arabistykę i… połknął bakcyla. Jeszcze w trakcie studiów wyjechał na stypendium do Egiptu i wkrótce wrócił tam, zafascynowany krajem, a także przyciągnięty możliwością pracy w egipskiej turystyce. Zapełnił lukę, jaka istniała w tym sektorze – postanowił zapoznawać ludzi Zachodu z fascynującymi egipskimi pustyniami i pustynnymi Oazami. Wędrował po bezdrożach Pustyni Zachodniej i Pustyni Białej, spotykał się z mieszkańcami tajemniczych Oaz: Siwy, Al-Baharijji, Al-Farafry i innych, poznawał coraz głębiej pustynię i jej mieszkańców – ludzi i… dżinny. Zaznajamiał się z Egipcjanami zamieszkującymi owe niezwykłe Oazy, poznawał ich zwyczaje i wierzenia, wnikając coraz głębiej w ich sposób myślenia, co więcej, przejmując niektóre ich przekonania, które teraz kierują jego krokami pośród egipskich wydm.
Od kilku lat w owych podróżach – zarówno w przestrzeni, jak i w podróżach intelektualnych towarzyszy mu jego egipska żona, Wafaa, której imię przetłumaczyć można jako „Wierność”. Wafaa pozostaje wierna zainteresowaniom Mariusza, Mariusz pozostaje wierny Egiptowi i pustyni, na której – wbrew nazwie – znajduje nie tylko pustkowia. A właściwie jeszcze inaczej – pustyni, na której trudno znaleźć puste miejsce, bo zamieszkują ją i ludzie i duchy, w które po prostu wystarczy uwierzyć.
Wymiernym efektem działań Mariusza Budka jest organizacja pustynnych wypraw dla turystów z Zachodu, jego teksty publikowane głównie w egipskiej prasie polonijnej oraz wspaniałe fotografie, których setki, przywozi z każdej wyprawy.
Mariusz znalazł „swój” Egipt, znalazł swój drugi dom i może o nim zajmująco opowiadać każdemu, kto go o to poprosi….
Marek Dziekan
Uniwersytet Łódzki/Uniwersytet Warszawski
,,MAGIA I PRAKTYKI MAGICZNE W OAZIE SIWA”
Magia jest jednym z najważniejszych rodzajów wierzeń i praktyk w kulturze ludzkości.Wiara w magię ma swój fundament w koncepcji nieosobowej potęgi i mocy nieznanych Sił.Kontrast pomiędzy tym, co było zwykłe, a niezwykłe i niezrozumiałe, musiało robić wrażenie i wpływać na psychikę już od początków ludzkości.Wiele nie dających się zrozumieć zjawisk , człowiek poznawał przede wszystkim ,po tym jaki wpływ miały one na niego i jego życie. Zarówno ludzie, zwierzeta i przedmioty mogły działać i zachowywać się w nienormalny sposób, czego nie potrafiono wyjaśnić. Z takiego rodzaju doświadczeń pojawił się wniosek o istnieniu i manifestacji tajemniczej i inteligentnej siły, niewyczuwalnej przez zmysły i dającej ludziom znaki, że istnieje Coś jeszcze poza tym, co można zobaczyć i dotknać.
Cokolwiek pobudzało ludzką uwagę, zmuszło do zastanowienia i nie pasowało do ogólnie przyjętej rzeczywistości i sposobu myślenia ,wzbudzało emocjonalne reakcje, od uczucia strachu czy unikania czegoś po żądze odkrycia natury tych zjawisk. Jednym z najważniejszych czynników był podziw dla Czegoś tajemniczego, zdumiewającego w działaniu i efektywnego, aby niszczyć czy uzdrawiać. Równie ważnymi czynnikami była żądza posiadania mocy, dominacji nad innymi, a czasami poczucie odrzucenia, izolacji po chęć zemsty. Z czasem zaczęto rozróżniać siły natury od potężnej, nieznanej mocy ,co utwierdzało tylko wiarę w jej istnietnie.
Na podstawie doświadczenia , uznano nieznaną Siłę jako bezosobową, należącą do pewnych przedmiotów i ich właściwości oraz osobową, kojarzoną z Istotami duchowymi.Wychodzono z założenia, że niewidzialna Siła nie może być pod pełną kontrolą człowieka, ale jeśli wykorzystana przez właściwą osobę we właściwym czasie i we właściwy sposób spowoduje pożądany efekt.Moc uznawana jako osobową przypisywana była mieszkańcom niewidzialnych Światów o różnych postaciach:dusze zmarłych, nieludzkie duchy dobre i złe, dżinny, anioły, bogowie itp .W każdej kulturze przypisywano im różne cechy i właściowości w zależności od wielu czynników społeczno-kulturowych. Powszechne przekonanie, że Siły te są Wszechobecne i ciągle wpływają na ludzkie życie, dało impuls do prób ich opanowania dla swoich celów. Szukano kontaktu poprzez modlitwy i ofiary starając się pozyskać Ich przychylność i unikać te Istoty, które uważano za złe z natury i wrogie człowiekowi. Ludzkie wyobrażenia o Istotach duchowych nadały Im z czasem cech typowych dla człowieka, jak kształty i cechy osobowości i tą tendencją do personifikacji stała się silniejsza i bardziej zaawansowana z rozwojem starożytnych kultur.
Już od dawna podróżnicy opisywali mieszkańców Siwy, jako ludzi, na których życie bardzo silny wpływ ma wiara w Siły nadprzyrodzone.Jak opisuje nam prawie sto lat temu Belgrave ,,.Każdemu zwykłemu zdarzeniu lub naturalnemu zjawisku wydają się przypisywać ponadnaturalne wytłumaczenia i przeprowadzają oni ciągle małe rytuały bez widocznego celu, których pochodzenia i zalożenia nie znają, ale które tłumaczą, że jest to zwyczaj z przeszłości” Belgrave zauważył, że większość niezrozumiałych już wtedy praktyk bazowały na strachu i wierze w istnienie złych duchów, w które wierzyli wszyscy mieszkańcy Oazy. Nawet współczesny antropolog z Siwy Fathi Malim przyznaje, że wciąż okultyzm i praktykowanie magii jest silnie obecne w Siwie.Sami zaś mieszkańcy Oazy definiują magię jako rezultat współpracy czarownika z szatanem bez względu na rodzaj praktykowanej magii.
Ponieważ zwyczaje lokalne w Oazie ,nie są przychylne nawet rozmowom na temat magii, nie mamy więc żadnych źródeł pisanych na ten temat.Trudno jest więc jednoznacznie stwierdzić, czy praktykowanie czarów w Oazie było już obecne w czasach starożytnego Egiptu czy rozwinęło się za panowania Greków, Rzymian czy Persów.Niewątpliwie przeprowadzano różne rytuały religijne w Świątynii Amona czy słynnej Wyroczni, jednakże nie mamy dowodów historycznych w tej kwestii. Według współczesnych mieszkańców Siwy ,wiedza o magii dotarła do Oazy wraz z czarnymi niewolnikami z południa w czasie, gdy Siwa była ważnym punktem na szlaku karawan i handlu niewolnikami. Drugie źródło pochodzi prawdopodobnie od emigrantów z Libii, którzy jako pierwsi przywieźli książki o magii. Najważniejszym czynnikiem wydaje się jednak geologiczne ukształtowanie terenu Oazy i jej izolacja.Wszechobecna, groźna pustynia z niewidzialnymi Istotami, które ją zamieszkują oraz starożytne groby i pozostałości Świątyń z pewnością miały wpływ na Świadomość i mentalność mieszkańców Oazy.
I. Magicy
W odległej przeszłości w wielu społeczeństwach ludzie fizycznie wyrożniający się od pozostałych, uznawani byli za osoby posiadające naturalne predyspozycje do uprawiania magii.Szczególnie silne było to przekonanie, gdy ktoś miał zdeformowane ciało, czerwone oczy, dodatkowe palce czy inne fizyczne defekty.Czasami stawali się oni kapłanami lub byli często niesłusznie posądzani o uprawianie magii.Zazwyczaj ludzi ze zdeformowanymi twarzami czy odstraszającym wyglądem kojarzono z czarną magią i złym okiem.
Decyzja o rozpoczęciu praktyk magicznych przychodziła zwykle wbrew woli, jako rezultat snu, wizji lub dziwnych doświadczeń czy przeżyć, które były postrzegane jako kontakt z niewidzialnym Światem. Może mieć to rownież swoje źródło w poczuciu odrzucenia przez społeczeństwo i izolacji lub wynikać z poczucia słabości i bezsilności.Nie można oczywiście wykluczyć jednak silnych osobowości z dużym poczuciem własnej wartości i chęci dominacji nad innymi. Jak pisze Hutton Webster w swojej ksiażce ,,Magic a Sociological Study”-,,Praktyki magiczne przyciągają ambitnych i utalentowanych ludzi, którzy widzą w tym drogę do korzyści finansowych, specjalnych przywilejów i wpływu na innych”
Nic więc dziwnego, że w przeszłości magicy dochodzili do wysokich i dowódczych pozycji w swoich społeczeństwach. Jako specjaliści w czymś, co jest tajemne i nieznane, poza zasięgiem zwykłych śmiertelników, byli uważani za osoby wyjątkowe i,,Święte” . Natomiast między sobą magicy często pojawiali się raczej jako sojusznicy niż rywale, pracując razem w walce o bezpieczeństwo, prestiż i utrzymanie kontroli nad społecznością, w której żyli. Przez tysiąclecia magicy są powiązani z lokalną tradycją i potrzebami społeczeństw, w których się pojawiają.Znają oni dobrze psychikę oraz mentalność ludzi wykorzystując ich słabości i siłę sugestii.
Osoby praktykujące magię, ze względu na sposób jej wykorzystywania i swoje umiejętności, można podzielić na kilka grup:
1) Magicy amatorzy- osoby zajmujące się czarami tylko czasami w określonych przypadkach, zwykle udzielając komuś swojej pomocy
2) Zawodowi magicy-należą tutaj szczególnie uzdrawiacze, którzy wspomagają swoje praktyki magią.Wykorzystują oni zaklęcia i rytuały, które dają fizyczny efekt na ciele chorej osoby .Często polegają one na kontaktach z przyjaznymi Istotami duchowymi, które udzielają porad i wskazówek oraz przekazują wiedzę i moc leczenia magikom.
Można tu też zaliczyć osoby, które są znane w danych społecznościach jako czarownicy, którzy za opłatą rozwiązują problemy o ponadnaturalnej przyczynie.
3) Szamani-to osoby czasowo lub całkowicie opętane przez duchową Istotę, która przemawia przez usta człowieka, w którego ciele się znajduje i pod jej wpływem dana osoba dziła. Szamani wprowadzają się w stan hipnozy, w której mają wizje, przepowiadają przyszłość, odnajdują zagubione przedmioty i robią rzeczy niemożliwe do wykonania dla przeciętnych osób.
I.1 Magicy –kobiety w Siwie
Kobiety z Siwy były już od dawna słynne z robienia amuletów, odnajdywania zagubionych przedmiotów czy praktyk medycznych wspomaganych magią.Z drugiej jednak strony cieszyły się złą sławą ponieważ ich czary były w większości oparte na kontaktach z dżinnami i różnymi Istotami duchowymi zamieszkującymi pustkowia otaczającej pustyni i mroczne miejsca w Oazie.Możemy zalożyć, że to właśnie lokalna tradycja i surowe obyczaje były właśnie tym impulsem, który dał początek zaangażowania kobiet w magię. Dwa czynniki wydają się tutaj najbardziej istotne:
totalna dominacja meżczyzn oraz silna wieź przynależności do zamkniętej grupy -,,Świata kobiet” w Oazie.
Jak komentuje Belgrave-,,Status kobiety w Siwie jest bardzo niski.Jest ona mniej warta i o mniejszej wartości niż osiołek…..Jest też dziwny zwyczaj w Siwie , który jest całkowiecie odmienny od Arabów czy Egipcjan.Jest ustalona cena za kobietę; o której się mówi ,,ślubne pieniądze” płacone przez mężczyznę rodzicom swojej przyszłej żony i jest to we wszystkich przypadkach dokładnie to samo-120 piastrów. Nie robi to różnicy ,że dziewczyna jest młoda czy stara, panienka czy wdowa, bogata czy biedna, wyjątkowo piękna, co jest rzadkością czy odrażająco brzydka , co jest powszechne…w Siwie meżczyzna żeni się, a następnie rozwodzi swoją żonę jeśli tylko jest nią znudzony”
Kobiety w Siwie do tej pory są całkowicie wykluczone z życia publicznego i wszystkie po ślubie muszą zakryć całe swoje ciało w ten sposób, że nie widać nawet ich oczu. Wszelkie kontakty kobieta-meżczyzna są ekstremalnie ograniczone i obowiązuje całkowity podział płci.W przeszłości obyczaje były jeszcze bardziej surowe co z pewnością zaowocowało tworzeniem przez kobiety pewnych mechanizmów obronnych. Nie miały one szans wpływu na życie publiczne Oazy, ale z czasem zaczęły one próby kontroli obszaru poza zasięgiem dominacji meżczyzn. Jednocześnie zacieśniały się więzi specyficznego poczucia braterstwa i wzajemnej samopomocy między kobietami w Oazie ,i to właśnie praktyki magiczne były tym czynnikiem, który wzmacniał ten istniejący układ.
Bardzo stare kobiety-czarownice żyły według przekazów w ruinach Shali.Jeśli ktokolwiek chciał się z nimi skonsultować lub szukał porady, przychodził po zmroku, między zrujnowane domy w specjalne miejsce i wołał je.Gdy prośba została przyjęta, dana osoba była prowadzona zakamarkami i tunelami do pomieszczenia, gdzie odbywały się rytuały.
Nikt nie wie obecnie, ile naprawdę osób w Oazie ma związek z praktykami magicznymi.Wynika to z faktu, że w bardzo tradycyjnej społeczności Siwy, każdy podejrzany o kontakt z magią jest obiektem społecznej nieakceptacji.Mechanizmy odrzucenia przez lokalną społeczność , z jednej strony polegają na tym, że nie dopuszcza się do małżeństw z czarownikami ,ani nawet z rodziną magika ,a paradoksalnie z drugiej strony ,utrzymuje się przyjazne relacje towarzyskie z obawy przed zemstą i staniem się ofiarą uroków. Dlatego też , magicy w Siwie praktykują w całkowitej tajemnicy i tylko nieliczni są znani, ale jako uzdrowiciele i twórcy amuletów.W 1977 roku zmarł słynny, ostatni akceptowany społecznie uzdrowiciel z Oazy. Według żyjących jeszcze Siwan miał on moc i wiedzę przekazaną od ojca, który zmarł w 1950 roku.Wraz z ich śmiercią przestano używać w Oazie słowa,,Alfaky”, którym określano osobę zajmującą się magią.Według opowieści Siwan w Oazie było znacznie więcej osób powiązanych z magią, ale okazali się zbyt słabi psychicznie i dostali zaburzeń i choroby psychiczne, a część z nich została w różny sposób okaleczona lub zabita przez dżinnów.
Obecnie w Oazie są dwie możliwości zrzucenia uroków: udanie się do jednego z magików lub szejka, który od 1995 roku stara się pomagać osobom z problemami o ponadnaturalnej przyczynie. Szejk wykorzystuje wersety koraniczne do walki ze złem i jak twierdzi co najmniej 15 osób dziennie przychodzi do niego z prośbą o pomoc. Na podstawie informacji uzyskanych od moich przyjaciół z Oazy okazuje się, że w wielu przypadkach szejk był bezradny i zdesperowane osoby szukały wsparcia w Aleksandrii czy nawet Kairze.Poza tym mówiono mi, że w wielu przypadkach szejk odmówił pomocy i dodatkowo obowiązywała opłata za usługę. Bardzo trudno jest zweryfikować te informacje ponieważ, jak już wspomniałem społeczność Oazy jest bardzo zamknięta ,a szczególnie, gdy chodzi o problemy wewnętrzne lokalnej społeczności.
II. Przedmioty używane do magii
Już od wieków wiele przedmiotów i obiektów przyciągało ludzką uwagę swoją unikalnością, rzadkością, dziwnym wyglądem, właściwościami lub także okolicznościami związanymi z ich odkryciem.Kojarzono je z posiadaniem tajemnej mocy i obserwowano czy przynoszą szczęście, leczą czy przyciągają zło.
Od dawna w Oazie były przypadki wykopywania zwłok nieboszczyków i wykorzystywania odciętych cześci ciała do różnych praktyk magicznych.Dosyć niedawno był w Siwie przypadek znalezienia odciętej głowy nieboszczyka w tydzień po pogrzebie.Wywołało to szok w Oazie i od razu skojarzono z czarną magią.Z takich między innymi względów często rodzina zmarłej osoby pilnuje grobu przez trzy noce od pochówku. Z różnych opowieści mieszkańców Siwy można wywnioskować, że najczęściej magicy potrzebują do rytuałów:
-odciete lewe ramie
-mózg i serce
-włosy i paznokcie
-kości
-kawałki ubrań lub rzeczy osobistych zawierajace pot lub zapach danej osoby
-skórę i włosy zwierząt (zwłaszcza kozła)
-skorupki jajka
-ostre narzędzia jak noże czy brzytwy
-martwe zwięrzta
-nitki jedwabiu itp.
Generalna zasada jest, aby możliwie wszystkie przedmioty używane do rytuałów były wykonane przez samego czarownika i wierzy się, że im trudniejsze są do zrobienia czy zdobycia, tym będą skuteczniejsze.
III. Techniki wykorzystania magii
Wykorzystanie tajemnej Siły zarówno przez amatora, jak i zawodowca z reguły wymaga słownego wyrażenia woli czarownika.Niezbędna jest tu Siła mocy słowa lub specjalnych symboli dzięki, którym magik chce wyrazić to, co chciałby ,żeby się stało.Dawniej uważano słowa jako magiczną Siłę i potencjał Energii.Zaklęcia są więc spontanicznym okrzykiem myśli o konkretnym celu, wzmocnione i umieszczone w konwencjonalne formuły i symbole.Transmisja odbywa się zwykle poprzez kontakt z ciałem, dotyk, spożycie wody lub posiłku czy stosunek seksualny.Kontakt może być również nawiązany przez inne drogi jak spojrzenie ( ,,zle oko”) ,gest, słowa ( wzbudzenie emocji i Siła sugestii słowa).Nawet bliskość jednego obiektu od drugiego może zaowocować przekazaniem Energii w sferze psychicznej i fizycznej.
Obecnie czarownicy w Siwie, zarówno kobiety jak i mężczyźni stosują różne techniki Czarnej Magii w zależności od źródła ,z którego czerpali swoją wiedzę na ten temat. Na podstawie uzyskanych informacji można wyróżnić najczęściej stosowane praktyki magiczne w Siwie :
1) Metoda ukrytych uroków- wydaje się być jedną z najczęściej stosowanych technik. Czarownik wypisuje rytualnie piórem na kartce
papieru formuły magiczne i używa przedmioty należące do przyszłej ofiary. Następnie chowa się kartkę papieru z zaklęciami w domu danej osoby i czeka na efekty.W Siwie znany jest przypadek meżczyzny, który miewał bóle głowy i miał wrażenie, że jego ciało płonie, co objawiało się również śladami na skórze.Jak się okazało przedmioty z zaklęciami schowane były w pobliżu tradycyjnego domowego pieca i za każdym razem, gdy rozpalano ogień pojawiały się wspomniane dolegliwości.
Inna wersja tej metody polega na ukryciu w domu ofiary przedmiotu, który w pewien sposób jest połączany z dżinnem, który w dogodnym czasie atakuje ofiarę wywołując u niej różne objawy lub zmusza do pewnych działań i zchowań. W każdym przypadku skuteczność tej metody jest ograniczona do momentu znalezienia przedmiotu, który przygotował czarownik i spalenia go.
2) Metoda martwych zwierząt-cel tej metody jest podobny do wcześniejszej, ale różnica polega na miejscu ukrycia przedmiotu- transmisji woli czarownika (w tym przypadku martwe zwierzę.). Po wykonaniu rytuałów, martwe ciało podrzuca się do ogrodu wybranej osoby i gdy tylko zaczyna się ono rozkładać urok zaczyna działać. W Siwie większość terenów to ogrody palmowe ( ponad 200 tysiecy palm) i drzewka oliwne ( ponad 22 tysiace) ,a Siwanie to w większości rolnicy. Wiele razy pojawiają się więc konflikty o ziemie i korzystanie ze wspólnych źródeł ( są specjalne księgi, gdzie wpisuje się datę i czas korzystania ze źródła). Pojawiające się kłopoty ,niektórzy próbują rozwiązać przy pomocy magów, aby zastraszyć drugą stronę konfliktu.
3) Metoda dotyku- w tej metodzie najważniejszym warunkiem jest bezpośredni kontakt ofiary z przedmiotami przygotowanymi przez czarownika.Zwykle odbywa się to poprzez pożywienie lub napoje jak również nadepnięcie jedwabnej nitki, nad którą odprawiono zaklęcia.Często używa się także wody, która po rytuałach rozlewa się w miejscu, gdzie będzie przechodzić wybrana osoba.
Prawdopodobnie z tych właśnie wzgledów w Siwie rodzice uczą swoje dzieci, żeby nigdy nie jadły niczego poza domem, a szczególnie niczego, co jest niewiadomego pochodzenia.
Praktykujący czarownicy w Siwie, mają prawdopodobnie wiele własnych, indywidualnych sposobów odprawiania czarów.Najczęściej powtarzające się wspólne elementy, to wprowadzanie się w rodzaj transu ,poprzez palenie esencji i powtarzanie pewnych sentencji po kilka lub kilkanaście tysięcy razy.Do Czarnej Magii używana jest krew zwierząt lub samego czarownika ( kobiety stosują krew menstruacyjną). Czarna Magia wyklucza również używania wszelkich symboli religijnych pochodzących z Islamu (wszyscy mieszkańcy Siwy to muzułmanie) Według pogłosek w Oazie jest kilka starych ksiąg magicznych, które dzięki rytuałom krwi zaczęły ponownie działać i mają dużą moc.Ponieważ w pomieszczeniach, gdzie są one trzymane, wydobywa się przykry zapach i dzieją się różne ponadnaturalne zjawiska, trzyma się je poza domem, szczególnie zakopane w ogrodach.
Jednakże w większości przypadków ,czarownicy starają się wejść w kontakt z dżinnami, dzięki, którym ich praktyki magiczne są skuteczne
IV.Rodzaje magii praktykowanej w Siwie
Belgrave-brytyjski oficer, który stacjonował przez pewien okres w Siwie i obserwował zwyczaje mieszkańców Oazy , prawie 100 lat temu wyróżnia dwa rodzaje magii używanej w tym czasie na tym terenie
Biała magia w Oazie była i jest powiązana z Islamem i odprawiana głównie w meczecie.Przykładowo, gdy kilka osób było podejrzanych o kradzież, przygotowywano drewniane naczynie w kształcie dużego, okrągłego talerza i wypisywano na nim bliżej nieznane symbole oraz, niektóre wersety koraniczne. Dwóch mężczyzn, przeważnie starszych i cieszących się szacunkiem oraz zaufaniem, trzymało to naczynie w powietrzu zawieszone na krawędziach ich paznokci. Każdy z podejrzanych przychodził pojedyńczo i kładł kawałek materiału (część ubrania) na środku naczynia. Jeśli podejrzana osoba była niewinna nic się nie działo, ale gdy przychodziła kolej na faktycznego sprawcę, naczynie nagle zaczynało poruszać się i wirować.Naocznymi świadkami takich zdarzeń byli również różni podróżnicy odwiedzajacy Oazę, ale nikt nie był w stanie, wytłumaczyć w jaki sposób drewniane naczynie się poruszało.
Innym rodzajem Białej Magii powiązanej z grupą mężczyzn z meczetu była interpretacja snów.Gdy ktoś miał trudny problem do rozwiązania, przychodził do meczetu i dawał jakąś osobistą rzecz osobie ,która miała pomóc w tej sprawie.Następnym krokiem była modlitwa przy grobie Sidi Sulimana lub innego szejka i zapadnięcie w sen, który miał przynieść wskazówkę, jak rozwiązać problem ?
2) Czarna Magia-,,Satanistyczna Magia” to świadome użycie przez czarownika celowych działań poprzez zaklęcia, które wypowiada i uroki , które rzuca oraz przeprowadzane rytuały w celu sprowadzenia nieszczęścia i wyrządzenia krzywdy konkretnym osobom.Czasami jest to akt dozwolony i akceptowany, na przyklad ,gdy wymierzana jest kara czy zemsta w słusznej sprawie. Jednakże czarna magia jest ogólnie potępiana i społecznie nieakceptowana. Z tego też względu jest ona praktykowana mniej lub bardziej w tajemnicy, wbrew opinii publicznej, a ci, którzy ją stosują , są obiektem ciągłych podejrzeń, strachu i wrogości.
W przypadku Siwy ,czarna magia jest domeną kobiet i jak zaznacza Belgrave istniało duże współzawodnictwo i niewypowiedziana wojna ,miedzy nimi, a grupą mężczyzn z meczetu Sidi Sulimana .
CZARNA MAGIA
Czarownice z Siwy znane były ze swoich zdolności kontaktowania się z różnego rodzaju dżinnami. Żeby nawiązać pierwszy kontakt czarownice przez 45 dni nie jadły mięsa i żywiły się wyłącznie chlebem, ryżem, roślinami strączkowymi i owocami.Każdego wieczora czarownica piekła specjalny chleb, bez soli, ale z dużym dodatkiem czerwonego pieprzu. Następnie dodawała kosmyk swoich włosów i ceremonialnie nago rzucała bochenek na miejsce z nieczystościami, obok pomieszczenia ,w którym odprawiała ceremonię. Czterdziestej czwartej nocy pojawiał się dżinn w postaci zwierząt, zwykle wielbłąda, krowy czy osiołka. Jeśli dżinn wyczówał od czarownicy starch i przerażenie, od razu ją zabijał. Gdy kobieta była wystarczająco silna psychicznie, dżinn przemawiał do niej i nakazywał przygotowanie posiłku dla swoich 6 braci, którzy mieli się pojawić następnej nocy. Następnego dnia pieczony był specjaly chleb, jak wcześniej lecz z dodatkiem pajęczyny lub pająków.Ostatecznie pojawiają się dżinny ,a najpotężniejszy z nich pyta się czarownicy czego ona pragnie i spełnią jej życzenia pod warunkiem jednak, że wyprze się Boga.
Na podstawie obserwacji, rozmów z mieszkańcami Siwy i badań , które przeprowadziłem wraz z pomocą Fathi Malim, moja żona i przyjaciółmi z Oazy, obecne praktyki magiczne w Oazie Siwa podzieliłbym następująco:
1)Magia Odnajdywania- to różne rytuały i praktyki mające na celu odnalezienie zagubionych lub skradzionych rzeczy ,a w niektórych przypadkach również osób. Polega na tym, że na wewnętrznej stronie dłoni chłopca (poniżej 12 roku życia) maluje się magiczne kwadraty i wypisuje różne formuły.Następnie zasłania się oczy chłopcu, pali esencje i wzywa niewidzialne Siły o pomoc.Po odsłonięciu oczu chłopiec spogląda na dłoń, która widzi jako szklaną kulę.Zaginiona osoba lub rzecz pojawia się wtedy i pokazuje lokacje.Chłopiec jest jedynym, który może to wszystko zobaczyć (nie widzi tego nawet czarownik). Według opowieści Siwan , w Oazie było wiele przypadków odnalezienia straconych przedmiotów, ujawnienia złodziei czy wskazania miejsca ciał osób zaginionych na pustyni ,właśnie dzięki tej metodzie. Z drugiej jednak strony mieszkańcy Oazy wierzą w to, że chłopiec, który jest używany w tych praktykach jest tylko medium poprzez, którego ujawnia się Moc dżinna.
2) Magia Miłosna - zwana Czerwoną Magią , to domena czarowników - kobiet w Oazie. Jest ściśle powiązana z osobistą sytuacją uczuciową, osoby ,na której życzenie jest ona wykonywana. Ogólnie polega ona na wywołaniu w konkretnej osobie uczucia miłości do kogoś, pożądania i przekonania o atrakcyjności danej osoby. W Siwie ten rodzaj magii powiązany jest i właściwie wynika ze stosunków społecznych panujących w Oazie. Magia Miłosna wydaje się więc ,w tym przypadku odpowiedzią i buntem społeczności kobiet Oazy ,wobec istniejącyh surowych obyczajów i próbą wpłynięcia na otaczającą je rzeczywistość i wyznaczony przez tradycje los. Czerwona Magia najczęściej jest używana w Oazie w następujących przypadkach:
-gdy kobiecie wydaje się, że jej mąż przestaje się nią interesować i unika jej
-gdy kobieta obawia się, że jej mąż chce poślubić następną kobietę
-przez dłuższy okres czasu nie ma kontaktu seksualnego między małżonkami ,więc kobiecie wydaje się, że przestała być atrakcyjna dla swego męża.
-niezamężna kobieta, która za wszelką cenę chce szybko wyjść za mąż.
Ze względu na bardzo hermetyczne środowisko kobiet z Siwy nie ma zbyt wiele informacji na temat samych technik wykorzystywanych w tego rodzaju magii. Z nielicznych przekazów, które udało mi się do tej pory uzyskać wynika, że do tych praktyk wymagane są rzeczy osobiste osoby, na którą ma zadziałać urok lub musi odbyć się bezpośredni kontakt ciała osoby z przedmiotem przekazującym wolę czarownika i jej klienta.Transmisja najczęściej odbywa się poprzez pożywienie lub napój, ktore zostaja podane bezposrednio mężczyźnie-obiektowi czarów. Inna metoda jest odprawienie rytuałów nad wodą, która zostaje rozlana i wymagane jest, aby mężczyzna stanął na niej bosą stopą. Inna metoda polega na łączeniu włosów kobiety i wybranego mężczyzny siedmioma węzłami i tak długo jak będą one połączone, będzie działać urok. Wielu mężczyzn z Siwy twierdzi, że było pod wpływem takiego rodzaju czarów ,co stawało się źródłem konfliktów i nieporozumień.
3) Magia Rozdzielająca- jej celem jest wywołanie różnych negatywnych odzczuć i halucynacji u osób będących w związku małżeńskim, aby doprowadzić do rozwodu.Ten rodzaj magii wydaje się być obecnie najczęściej stosowany w Oazie i większość separacji i problemów w rodzinie przypisuje się szkodliwemu działaniu uroków. Wśród Siwan krąży bardzo dużo historii na ten temat i nawet kilku z moich przyjaciół z Oazy opowiadało mi o wydarzeniach z ich życia, które uważają za powiązane z działaniem tego rodzaju czarów. Z ich opowieści wynika, że nagle zaczyna się postrzegać partnera lub partnerkę jak zdeformowane ciało, często z głową zwierząt i insektów, zwłaszcza skorpiona lub świecącymi, czerwonymi oczami itp. Zawsze pojawiający się motyw to intensywny, przykry zapach, którego źródła nie można zlokalizować. W wielu przypadkach osby będące pod wpływem rzuconego uroku nie mogą kontrolować swoich emocji, a zwłaszcza narastającego uczucia gniewu i złości. Nieuchronnie prowadzi to oczywiście do kłótni, awantur i konfliktów między mężem ,a żoną, co wiele razy kończyło się rozwodem bez konkretnej przyczyny.Główne przyczyny stosowania magii w celu rozdzielenia małżonków ,wydają się mieć również społeczne podłoże i w lokalnej tradycji.Dominuje tu czasami zwykła zazdrość, chęć poślubienia pięknej lecz zamężnej już kobiety, poligamia i także nieakceptacja istniejącego już małżeństwa ( jeden z moich rozmówców poślubił kobietę z plemiona beduińskiego ,żyjącego niedaleko Siwy, co wywołało oburzenie całej jego rodziny).
Jeśli chodzi o techniki stosowane przez czarowników w Magii Rozdzielającej, to nie odbiegają one zbytnio od Czarnej Magii. Najczęściej czarownicy korzystają z pomocy dżinnów lub starają się , aby transmisja odbyła się przez pożywienie lub napoje bezpośrednio do ciał potencjalnych ofiar uroku.
4 ) Magia Niepłodności-jak już sama nazwa sugeruje, ma ona na celu uniemożliwienie kobiecie zajście w ciążę wbrew jej woli. Jak zauważyli sami Siwanie działanie tego rodzaju magii ,pojawia się tylko w jednym konkretnym przypadku i -gdy mężczyzna poślubia druga kobietę. Wtedy pierwsza żona wynajmuje maga ( kobietę), która ma nie dopuścić do tego, żeby mężczyzna nie miał więcej dzieci, co oczywiście powiązane jest z kwestią dziedziczenia. Ciekawe jest to, że gdy dotknieta czarami kobieta rozwiedzie się i poślubi innego mężczyznę urok przestaje działać i może ona bez przeszkód zajść w cążę. Magia Niepłodności powiązana jest ściśle z niedostępnym środowiskiem czarowników-kobiet z Oazy ,więc niestety, nie ma dostępnych, pewnych informacji ,co doszczegółów stosowanych technik.
5 ) Magia Chorób- praktyki magiczne mające na celu wywołanie chorób lub różnych dolegliwości fizycznych, które są trudne do wyleczenia lub zaliczane do tak zwanych chorób o nieznanym podłożu. Ten typ magii jest uważany w Siwie za najczęściej stosowany i powszechny. Przejawia się szczególnie tym, że nagle zapada się na choroby, które lekarze nie mogą wyleczyć i nie widzą realnych przyczyn dolegliwości. Najczęściej występujące symptomy to: bóle głowy, żołądka i mięśni, zawroty, nienaturalne zmeczenie i osłabienie organizmu, wstręt do jedzenia i picia, a nawet paraliż.W Siwie zanotowano bardzo dużo przypadków dziwnych objawów chorobowych i jeden z moich przyjaciół z Oazy został nagle sparaliżowany, odczuwał bóle w dolnych okolicach pleców i nie mógł się poruszać o własnych siłach. Po wielu konsultacjach lekarskich w Aleksandrii i Kairze, nie znaleziono przyczyny tej sytuacji i nagle po ponad trzech tygodniach, niespodziewanie wszystkie dolegliwości znikneły. Prawdopodobnie geneza stosowania Magii Chorób tkwi w mniejszych lub większych konfliktach między mieszkańcami Oazy i po wyczerpaniu wszystkich dostępnych środków Siwanie proszą magów o pomoc, aby uzyskać określone cele lub po prostu zemścić się. Z rozmów jakie przeprowadziłem w Siwie wynika, że najwięcej wewnętrznych konfliktów dotyczy własności ziemi, dziedziczenia i interesów prowadzonych przez Siwan. Trzeba zwrócić uwagę, że pieniądz i jego wartość pojawiły się znacząco w życiu Oazy całkiem niedawno ( wraz z połączeniem Oazy z zewnętrznym Światem asfaltową drogą prowadzącą do Marsa Matrouh).Siła pieniądza zmieniła na niekorzyść mentalność mieszkańców Oazy , oraz wpłynęła z pewnością na stosunki międzyludzkie i leżą u podstaw wielu konfliktowych sytuacji w społeczności Siwy.
6) Magia Snów-jest rownież silnie powiązana z ludzkimi uczuciami wyrządzenia komuś krzywdy i zemsty poprzez wywołanie u konkretnej osoby koszmarów sennych. Także w tym przypadku czarownik potrzebuje pomocy dżinna, który nawiedza ofiarę w czasie jej snu i powoduje ,że słyszy ona w czasie snu dziwne i przerażające głosy, często wołające imię ofiary, widzi kreatury chcące zjeść daną osobę lub odczucie spadania z wysokości itp. Dżinn ma doprowadzić swoją ofiarę do załamania nerwowego, zaburzeń psychicznych i uczucia wszechogarniającego strachu i przerażenia. Jak twierdzą Siwanie w takich przypadkach jest bardzo trudno pomóc nawiedzonej osobie, a szczególnie odkryć maga i jego zleceniodawcę.
7) Magia Odnajdywania Skarbów- ten rodzaj magii jest praktykowany w Siwie dopiero od ponad 20 lat. Ze wzgledu na swoje polożenie i obecność w Oazie i jej okolicach wielu zabytków z przeszłości i grobowców, Siwanie szukają i okradają antyczne miejsca, w których można znaleźć wiele bardzo cennych przedmiotów. Wiele opowieści krążących po Oazie mówi o tym, że to właśnie dzięki handlu zabytkami rozwinęła się miejscowa infrastruktura turystyczna jak hotele, restauracje czy samochody na safari. Do tego rodzjau praktyk magicznych jest niezbędna pomoc dżinnów, które są przywoływane w specjalnych rytuałach i wskazują miejsca antycznych grobowców i Świątyń. Jak twierdzą Siwanie, w wielu przypadkach dżinny- strażnicy grobowców są o wiele silniejsze i agresywniejsze od dżinnów pomagających szukać, co stanowi w tym przypadku największą przeszkodę. W Oazie jest bardzo dużo opowieści o plądrowaniu zabytkowych miejsc i niezwykłych historiach, które się wtedy wydarzyły.Wiele razy dżinny grobowców mściły się na złodziejach po zniszczeniu grobów np. jak to miało miejsce w opuszczonej starożytnej Oazie AL-Areg położonej około 130 kilometrów na wschód od Siwy. Były nawet przypadki śmiertelne, ale ponieważ wydarzyły się one głównie na pustkowiach otaczającej pustyni, to trudno jest więc powiedzieć co naprawdę się wydarzyło.Z drugiej strony w konserwatywnym społeczeństwie Oazy, nie mówi się oficjalnie o takich przypadkach ,ponieważ handel zabytkami jest prawnie nielegalny i Siwanie nie chcą by nazywano ich złodziejami. Jak mówi wielu moich przyjaciół z Oazy- Magia Odnajdywania Skarbów jest metodą ryzykowną, gdyż często dżinny nie są przyjazne człowiekowi i nie zawsze można je kontrolować.
Oaza Siwa wciąż ma wiele sekretów i jak przed wiekami ,pozostaje odległa i tajemnicza.Im bardziej tajemnicza, tym bardziej fascynująca w swojej odmienności.To miejsce, gdzie można jeszcze usłyszeć szepty historii i poczuć nieznaną i przenikającą, Inteligentną Siłę, która przemawia do tych, którzy chcą ją usłyszeć.
Opracowanie badania - pustynia zachodnia w Egipcie - Oaza Siwa
Doktorant Mariusz Budek
Grażyna Babut-Prykiel